محمد يوسف حريرى
296
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
تجارت كه شغل عمدهء اينان بود . قريش به دو قبيلهء عمده تقسيم مىشدند : قريش بطحا ( بطاح ) و قريش ظواهر . قريش بطاح به خانوادههايى اطلاق مىگرديد كه در شهر مكه و مركز آن ( بطحا ) سكونت داشتند و به بازرگانى معروف بودند و قريش ظواهر به آن دسته از قريش گفته مىشد كه در خارج شهر مكه سكونت داشتند و ظاهرا با بعض قبايل مجاور مخلوط شده بود . ظواهر از نفوذ و حيثيت كمترى برخوردار بودند اما در دلاورى و جنگجويى نام آوازهء بيشترى داشتند . ( اعلام قرآن - طبقات ص 62 - تاريخ تحليلى اسلام ، ج 1 ، ص 62 - و . . . ) قرينتين ( ق ن ت ) دو سورهء برائت و انفال را خوانند . گويند از آنجا كه ميان آن دو با بسمله فاصلهاى ايجاد نشده و محتواى آيات اين دو سوره به هم نزديك است . ( مجمع البيان ، ج 11 ، ص 6 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 105 ) قسمهاى قرآن ( ق س ) - سوگندهاى قرآن قسيس ( ق سّ ) ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ ( مائده - 82 ) اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است . قسيس عالم ( و از رؤساى ) نصارى است . قسيس معرب كشيش يكى از مراتب روحانى دين مسيحيّت است كه بعد از اسقف و قبل از شماس قرار دارد . ( اعلام قرآن - قاموس قرآن - و . . . ) قصار ( ق ) - اوساط قصاص ( ق صّ ) شخصى كه از حوادث و تاريخ انبيا و خلقت و امثال آن بدون طرح سند متصل به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سخن مىگفت و در صورت ظاهر اين سخنان شباهت به داستانهاى قرآن كريم داشت . قصاصين در تاريخ اسلام جزو عوامل ناشناختهء تحريف اسلام مىباشند . ( نقش ائمه در احياى دين ، ج 6 ، ص 83 و 121 ) قصاص ( ق ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى ( بقره - 178 ) اسم است براى انجام دادن مثل جنايتى كه انجام شده است از كشتن يا قطع كردن يا زدن يا مجروح كردن . مانند جرم مرتكب شده مجرم را مجازات كردن . جرم و مجازات بايد شبيه هم باشند . قصايد سبع طوال يا ( - ) معلقات ( 1 ) ( دائرة المعارف فارسى ) قصر ( ق ) در اصطلاح تجويد ، اداى حرف به ميزان طبيعى و معمول است و به قصر ، مد طبيعى نيز گفتهاند . ( حليه القرآن ، ص 92 ) قصر مشيد ( ق ر ن م ) - بئر معطله قصص ( ق ص ) 1 . نام يكى از سورههاى قرآن مجيد است - سورهء قصص 2 . از اوصاف قرآن مجيد است ( آشنايى با علوم قرآن ، ص 49 - الاتقان ، ج 1 ، ص 183 ) - احسن القصص